es it fr de en pl
Muzeum Witrażu (Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński)

Muzeum Witrażu (Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński)

al. Krasińskiego 23
31-111 Kraków

Godziny zwiedzania:
Turyści indywidualni: zwiedzanie z przewodnikiem od wtorku do soboty w godzinach 12:00 - 18:00.

- Zwiedzanie w języku angielskim o każdej okrągłej godzinie: 12:00, 13:00, 14:00, 15:00, 16:00, 17:00 i 18:00

- Zwiedzanie w języku angielskim o polskim o każdej wpółdo: 12:30, 13:30, 14:30, 15:30, 16:30 i 17:30

 

Grupy (od 5 osób): zwiedzanie z przewodnikiem, w jednym z 8 języków (polski, angielski, niemiecki, francuski, włoski, hiszpański, rosyjski i ukraiński), w dowolnie wybranym terminie, po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej lub mailowej.


kom.: (48) 512 937 979

www.muzeumwitrazu.pl
info@muzeumwitrazu.pl
W jedynym w Polsce Muzeum Witrażu, poza obiektami stałej ekspozycji, można obserwować niezmienny od setek lat proces powstawania witraży. Kamienica, w której mieści się obecnie Muzeum, wybudowana została specjalnie dla potrzeb Zakładu Witraży w 1906 r. wg projektu Ludwika Wojtyczki oraz Stanisława Gabriela Żeleńskiego. Wszystkie wnętrza Muzeum oraz wyposażenie pracowni, przez którą wiedzie szlak w konwencji żywego muzeum, zachowały swój oryginalny charakter.

W procesie powstawania witraży, poza samym projektem, na podstawie którego są wykonywane, największe znaczenie ma kontakt artysty z warsztatem. Możliwość współpracy projektanta z rzemieślnikami i pracownią, w której powstaje dzieło, jest konieczna do właściwego oddania intencji artysty. Najwybitniejsi polscy projektanci, tacy jak Wyspiański, Mehoffer, Bukowski czy Frycz niejednokrotnie podkreślali wagę współpracy pomiędzy artystą a rzemieślnikiem w dobrze wyposażonej pracowni, która nie tylko pozwalała oddać zamierzenie projektanta, ale również stworzyć możliwość dokonania zmian w projek cie przez autora w trakcie powstawania dzieła. Nawet jeśli oznaczało to wymianę połowy szkieł na nowe... Tak też o roli pracowni myślał Stanisław Gabriel Żeleński, który w 1906 r. postanowił wznieść dla potrzeb Zakładu kamie nicę na ówczesnych obrzeżach miasta.

Stanisław Wyspiański, ze szczególnym pietyzmem pod chodzący do realizacji swych dzieł, spędzał w tym miej scu wiele czasu, czuwając nad niemal każdym etapem ich realizacji.

Krakowski Zakład pomyślany był jako duże, kompleksowe założenie mające obok wykonywania witraży i mozaiki szklanej kształcić rzemieślników, projektantów i twórców witraży, pokazując im możliwości drzemiące w tej technice. Olbrzymie sukcesy, tak komercyjne, jak i artystyczne, pozwoliły na szybki i błyskotliwy rozwój Pracowni, która przez długie lata pełniła znaczącą kulturotwórczą rolę, otrzymując odznaczenia na krajowych i światowych wystawach za najwyższy poziom wykonywanych dzieł. Z Zakładem współpracowali najznamienitsi polscy artyści początku XX w. To tu powstały najwybitniejsze dzieła polskiej sztuki witrażu.

„Chlubę tego Zakładu stanowią wspaniałe dzieła Wyspiańskiego tutaj wykonane (Towarzystwo lekarskie, kościół oo. Franciszkanów w Krakowie, słynna błog. Salomea) i dzieła Mehoffera, który publiczną złożył podziękę Zakładowi za artystyczne odtworzenie jego projektu do katedry na Wawelu. Cały szereg wielkich witrażów do katedry na Wawelu, według projektu mistrza Mehoffera będzie w Zakładzie p. Żeleńskiego wykonanym".

Obok sztuki pojawiły się w Krakowie hasła odrodzenia rzemiosła, trafiając na podatny grunt, zwłaszcza wśród arty stów, którzy niektóre z dziedzin podnieśli do rangi sztuk pięknych. Najpełniejszym przykładem swoistego realizowania się integracji sztuk był Wyspiański, poeta i malarz, twórca wspaniałych witraży i wstrząsających dramatów, wizji architektonicznych i scenografii, ale także projektant mebli, makat, kutych dekoracji, całych wnętrz, polichromii i grafiki książkowej. Coraz większy krąg artystów, absolwentów Akademii, interesował się sztuką stosowaną. W 1901 r. rozpoczęło działalność Towarzystwo „Polska Sztuka Stosowana", które propagowało swą ideę na ła mach własnego czasopisma „Sztuka Stosowana". Grupowało ono malarzy, rzeźbiarzy, architektów, etnografów, historyków sztuki, wreszcie miłośników i mecenasów rzemiosła. Wspólnym mianownikiem dla działań wszystkich tych twórców był swoisty styl, wywodzący się ze sztuki ludowej. Obok więc niewątpliwych wpływów secesji, w Krakowie powstały koncepcje stanowiące twórczy wkład do podstawowego jej dorobku, poza tym pojawiły się cechy odrębności krakowskich witraży, które są bardzo znamienne.

Z tej perspektywy powstanie i szybki rozwój Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński uznać trzeba za zjawisko niezmiernie charakterystyczne dla klimatu kulturowego epoki. Pracownia artystyczna połączona z warsztatem rzemieślniczym - zatem wszystko to, co zakładali ideologowie sztuki stosowanej.

W 2000 r. właścicielem i gospodarzem Zakładu został projektant Piotr Ostrowski. Dzięki jego staraniom, po czterdziestu ośmiu latach przerwy, Zakład odzyskał oryginalną historyczną nazwę. W XI 1999 r. spadkobiercy rodziny Żeleńskich wyrazili jednomyślną zgodę dla ponownego oznaczenia Zakładu pierwotną nazwą oraz logo. Zgodę swą warunkowali między innymi: „prowadzeniem przez przewidywany do utworzenia podmiot gospodarczy działalności w sferze witrażownictwa przy zachowaniu dbało ści o profesjonalny i artystyczny poziom wykonywanych prac, celem podtrzymania tradycji zasłużonej placówki witrażowej S.G. Żeleński oraz prowadzeniem przez ten podmiot gospodarczy oprócz działalności produkcyjnej i konserwatorskiej także działalności wystawienniczej, prezentującej dorobek Zakładu".

W 2002 r., w setną rocznicę powstania Zakładu, założona została w jego siedzibie Galeria Witrażu. Na jej bazie w 2005 r. Ostrowski założył Muzeum Witrażu ze statu tem uzgodnionym z Ministrem Kultury. Muzeum, które powstało w pomieszczeniach wybudowanej w 1906 r. kamienicy, łączy przestrzenie czysto ekspozycyjne z ciągle funkcjonującą pracownią, prezentowaną w konwencji żywego muzeum.

W latach 2000-2008 w Zakładzie powstało wiele prestiżowych dzieł i wykonano wiele prac konserwatorskich, potwierdzających najwyższy poziom realizacji i powrót do najchlubniejszych tradycji najstarszego w Polsce zakładu witraży. Do najciekawszych można zaliczyć: cykl witraży w szybach windowych budynków biurowych Herbewo w Krakowie, witraże w kościele w Dobczycach - Kornatce, adaptację projektów Józefa Mehoffera i wykonanie ośmiu okien witrażowych do kościoła w Turku. Najbardziej wymagająca i prestiżowa była jednak realizacja Ostrowskiego, wykonana we współpracy z Andrzejem Wajdą w latach 2002-2007, na podstawie nigdy wcześniej nie zrealizowanych projektów Stanisława Wyspiańskiego do katedry wawelskiej. Witraże te są eksponowane w Pawilonie Wystawienniczo-Informacyjnym „Wyspiański 2000" w Krakowie.

Wróć
 

Aktualnosci

Facebook
  • Program regionalny
  • województwo maloposkie
  • Unia Europejska
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013