es it fr de en pl

Kopiec kościuszki -Na ratunek Pomnikowi.

Na ratunek pomnikowi!
Pierwsze uszkodzenia bryły Kopca miały miejsce już ok. 10 lat po jego wybudowaniu. Budowla uległa przechyleniu, zbocza popękały, obserwowano zsuwy i obrywy gruntu. W okresie kolejnych 150 lat dochodziło wielokrotnie do podobnych awarii. Największe uszkodzenia Pomnika miały miejsce podczas powodzi w 1997 i 1998 roku. Zniszczenia objęły wówczas cały obiekt. Ścieżki zostały całkowicie zdewastowane, a platforma widokowa na szczycie Kopca znacznie przechyliła się w kierunku północno-zachodnim, grożąc zsunięciem się granitowego głazu ze szczytu wprost na kaplicę Św. Bronisławy. Komitet Kopca Kościuszki zaalarmował nadzór budowlany o uszkodzeniach. Komisje eksperckie uznały, że stan Kopca jest katastrofalny, w związku z czym podjęto decyzję o konieczności przeprowadzenia generalnego remontu budowli. Pieniądze na odbudowę Kopca pochodziły z budżetu państwa oraz ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. Ponowne uszkodzenia Stan techniczny Kopca po jego naprawie w latach 2000-2002 był dobry aż do roku 2010, kiedy to długotrwałe, aczkolwiek mało intensywne deszcze, doprowadziły do nadmiernego nawodnienia gruntów pylastych, z których zbudowany jest Pomnik. Kopiec znów się przechylił i obniżył. Popękały ścieżki i koryta odwadniające, pojawiły się lokalne zsuwy ziemi. Najwięcej uszkodzeń zaobserwowano od strony południowej i wschodniej.
Kopiec Kościuszki – pomnik narodowy Kopiec został usypany w latach 1820-23 przez Naród Polski ku czci gen. Tadeusza Kościuszki, bohatera dwóch kontynentów. W jego wznoszenie zaangażowało się całe społeczeństwo, dla którego udział w sypaniu był patriotycznym obowiązkiem. W Kopcu złożono ziemie z pobojowisk powstania kościuszkowskiego, a w roku 1926, w 150 rocznicę ogłoszenia niepodległości Stanów Zjednoczonych, złożono również ziemię z każdego Stanu. Dla Polaków stanowił on zawsze bardzo ważny symbol wolności i niepodległości. Kopiec został wpisany do rejestru zabytków w roku 1936. Od chwili rozpoczęcia budowy, Kopiec pozostaje pod opieką Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie. Budowa geologiczna Kopiec Kościuszki został usypany na wzgórzu zbudowanym ze skały wapiennej przykrytej utworami lessopodobnymi (pyłami). Właśnie tego gruntu użyto do wybudowania pomnika. Pyły znajdujące się w tej części Krakowa charakteryzują się znaczną wrażliwością na wzrost wilgotności, która powoduje istotne zmiany parametrów mechanicznych gruntu oraz prowadzi do zmniejszania ich objętości. Ta właściwość budulca oraz bardzo duże nachylenie pobocznicy Kopca (40 do 50o) powodują występowanie wielokrotnych jego uszkodzeń. Na ratunek pomnikowi! Pierwsze uszkodzenia bryły Kopca miały miejsce już ok. 10 lat po jego wybudowaniu. Budowla uległa przechyleniu, zbocza popękały, obserwowano zsuwy i obrywy gruntu.

W okresie kolejnych 150 lat dochodziło wielokrotnie do podobnych awarii. Największe uszkodzenia Pomnika miały miejsce podczas powodzi w 1997 i 1998 roku. Zniszczenia objęły wówczas cały obiekt. Ścieżki zostały całkowicie zdewastowane, a platforma widokowa na szczycie Kopca znacznie przechyliła się w kierunku północno-zachodnim, grożąc zsunięciem się granitowego głazu ze szczytu wprost na kaplicę Św. Bronisławy. Komitet Kopca Kościuszki zaalarmował nadzór budowlany o uszkodzeniach. Komisje eksperckie uznały, że stan Kopca jest katastrofalny, w związku z czym podjęto decyzję o konieczności przeprowadzenia generalnego remontu budowli. Pieniądze na odbudowę Kopca pochodziły z budżetu państwa oraz ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. Ponowne uszkodzenia Stan techniczny Kopca po jego naprawie w latach 2000-2002 był dobry aż do roku 2010, kiedy to długotrwałe, aczkolwiek mało intensywne deszcze, doprowadziły do nadmiernego nawodnienia gruntów pylastych, z których zbudowany jest Pomnik. Kopiec znów się przechylił i obniżył. Popękały ścieżki i koryta odwadniające, pojawiły się lokalne zsuwy ziemi. Najwięcej uszkodzeń zaobserwowano od strony południowej i wschodniej. Pomiary na Kopcu Po zakończeniu odbudowy Kopca w 2002r Komitet postanowił systematycznie monitorować zachowania się bryły.

Zainstalowano ok. 50 reperów geodezyjnych rozmieszczonych równomiernie na murkach wzdłuż ścieżek. W celu określania poziomych przemieszczeń gruntu wewnątrz bryły zamontowano 4 kolumny inklinometryczne zlokalizowane w 4-ech ćwiartkach stożka. Cyklicznie badano wilgotność gleby na kopcu. Wykonywane regularnie pomiary wskazywały, że Kopiec jednak ulegał postępującym deformacjom, zarówno pionowym, jak i poziomym. Kopiec wciąż „żywy” Uszkodzenia spowodowane nadmiernymi opadami w 2010r. zostały prowizorycznie naprawione, głównie cieki wodne. Nawierzchnie uszkodzonych ścieżek odbudowano, posiano nową trawę na uszkodzonych zboczach. Jeśli przyjrzymy się bliżej Kopcowi to zobaczymy, że jest on w ciągłym ruchu. Ruch ten jest powolny, jednak wciąż trwa. Za jego przyczyną Kopiec od 2002r. obniżył się o ok. 0,5m oraz „spuchł” nierównomiernie o ok. 4 do 20cm. Na powierzchni stożka można zaobserwować pofałdowania będące wynikiem lokalnych spływów, ale również ruchów objętościowych. Naprawy wykonane w 2010r.- na miarę posiadanych środków - miały na celu jedynie przywrócenie możliwości zwiedzania Pomnika, ich charakter nie stanowił zabezpieczenia przed dalszymi deformacjami. Na te prace Kopiec wciąż czeka. Jeśli nie przystąpimy do naprawy Pomnika w najbliższym czasie, kolejne długotrwałe opady znów mogą spowodować jego poważną destrukcję. A przecież, jeśli tej budowli nie zdołali obalić wrogowie i czas, nie możemy pozwolić, by doprowadziła do katastrofy natura. Badania geologiczne w 2012r. Uszkodzenia Kopca po powodzi w 2010r. były powodem usilnych starań Komitetu Kopca Kościuszki o zdobycie środków finansowych i spowodowanie działań naprawczych. Pierwszym krokiem w tym procesie było wykonanie kompleksowych badań geologicznych, zarówno samej bryły Kopca, jak i jego otoczenia. Opracowano dokumentację geologiczno – inżynierską. Udało się je przeprowadzić w ramach finansowego wsparcia Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W ramach tych badań w bryle Kopca został zainstalowany innowacyjny system monitorowania konstrukcji, którego zadaniem jest bieżące (co ok. 15min.) określanie deformacji i zawilgocenia Kopca. „Żywe Konstrukcje” Komitet Kopca Kościuszki wraz z Politechniką Krakowską jako konsorcjum wygrał konkurs organizowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na realizację projektu naukowo-popularyzatorskiego w ramach programu Ścieżki Kopernika. Wynikiem prac było uzupełnienie systemu monitorowania konstrukcji o monitoring meteorologiczny. Obecnie Kopiec jest poddany szczegółowej obserwacji, zarówno z punktu widzenia oddziaływań (opady, promieniowani słoneczne, wiatr, temperatura), jak i odpowiedzi konstrukcji (deformacje pionowe, obwodowe i radialne) oraz zmiana wilgotności i ciśnienia porowego gruntu. Widok jednego z ekstensometrów Rozmieszczenie punktów pomiarowych Naukowcy z Politechniki Krakowskiej (Prof. Wrana i dr Sieńko ) - przeprowadzili szczegółową analizę pracy bryły Kopca w programie MES Plaxis 3D. Celem tych obliczeń było zbudowanie modelu, który będzie pomocny do odpowiedzi na pytanie w jaki sposób zabezpieczyć Pomnik przed dalszą degradacją. Projekt „Żywe Konstrukcje” jest obecnie w końcowej fazie realizacji (do 31.12.2014r.). Działania naprawcze Kopiec Kościuszki jest Pomnikiem Narodowym. Został wzniesiony blisko 200 lat temu ko czci Tadeusza Kościuszki. Sypiąc Kopiec z gruntów rodzimych nie zastanawiano się, czy materiał ten jest odpowiedni do wznoszenia obiektów ziemnych o niebagatelnej wysokości ponad 30m. Kopiec przetrwał zabory, dwie wojny światowe, jest zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków. Trudno sobie wyobrazić panoramę Krakowa bez tego obiektu. Jak uzasadniano Kopiec podlega ciągłej degradacji i z tego powodu wymaga ciągłej opieki. Naprawy bieżące pokrywane są ze środków Komitetu Kopca Kościuszki. Jednak generalny remont zabezpieczający konstrukcję wymaga znacznych nakładów. Stąd ciągłe starania Komitetu o pozyskanie środków finansowych z różnych źródeł. Współczesne metody inżynierskie umożliwiają zarówno zbadanie gruntów, z których zbudowano Kopiec oraz jego podłoża, jak i prowadzenie obserwacji zachowania się budowli w czasie. Wykonywane na zlecenie Komitetu badania geodezyjne wykazują, że przemieszczenia pionowe Kopca postępują w czasie.

Co roku Pomnik obniża się o kilka do ok. 30mm. Budowa geologiczna wzgórza Św. Bronisławy, na którym posadowiony został Kopiec jest trudna, niestandardowa jest również budowla, jaką jest Kopiec Kościuszki. Biorąc pod uwagę uwarunkowania historyczne oraz inżynierskie, decyzja o konkretnym działaniu naprawczym Kopca powinna być wynikiem szerokiej dyskusji z udziałem naukowców, inżynierów, konserwatorów zabytków, architektów i historyków. Obecnie nikt nie rozważa możliwości rozbiórki Kopca i budowanie go od nowa. Działanie takie byłoby niezgodne z podejściem do konserwacji zabytków. Należy szukać współczesnych metod, które poprzez wzmocnienie jego konstrukcji mogłyby skutecznie zabezpieczyć

KOPIEC – ZNAK WIECZNOTRWAŁY .
Facebook
  • Program regionalny
  • województwo maloposkie
  • Unia Europejska
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013