es it fr de en pl

OD-NOWA - kolejny etap zmiany wystawy stałej

Przebudowę wystawy stałej zaczęliśmy od przestrzeni, w której prezentujemy obrzędy wiosenne. Odnosząc się do świadectw życia z przeszłości, próbujemy nie tyle opowiedzieć, jak było, ale poszukać znaczeń, które mogą dzisiaj ożywić nasze myślenie.
Z tych poszukiwań wyrósł centralny punkt Od-nowy: drzewo. To suchy świerk, przywieziony z Karkonoszy, który w Muzeum na powrót zielenieje i z impetem wbija się w niezwykły nieboskłon – pod wpływem tej siły betonowe sklepienie przemieniło się w pola uprawne. Ziemia w miejscu sufitu? Tak, wszystko tu żyje, zmienia się, przeobraża i prowokuje niedokończoną formą – przezwyciężenie zimowego odrętwienia wymaga przecież wielkiej energii. Staramy się ją pobudzić za pomocą znaków zapomnianych, jak i znanych, tajemniczych, jak i rozpoznawalnych.

Zaczęliśmy od jajka. Poświęcona mu część wystawy „Parę jajek podarujcie” to opowieść o pisance jako darze. Odkrywamy nazwy miejscowości, z których pochodzą pisanki, odczytujemy zapisane na jajkach życzenia, docieramy do kodów zawartych w kolorach i motywach. Pomaga w tym szkło powiększające, dzięki któremu zwiedzający ma szansę z bliska dostrzec misterny kunszt pokrywających jajka zdobień. Wyostrzenie spojrzenia pozwala wyraźniej zobaczyć to, co „gołemu oku” może umknąć. Budzi w nas naturę odkrywcy i poszukiwacza. A jest tu tyle do odkrycia! Kilkaset wybranych pisanek daje wyobrażenie o skali naszej kolekcji (największej w Polsce – ponad 8 tys. zdobionych jaj).

Po raz pierwszy prezentujemy na wystawie pisanki spoza terenu Polski – z najstarszą pisanką monasterską z 1880 roku – unikatowym dziełem sztuki niemal jubilerskiej. Kolejna część wystawy poświęcona jest obrzędom wiosennym związanym z palmą. Jej podtytuł „Wierzba bije, nie ja biję…” zwraca uwagę na gest uderzania wierzbowymi gałązkami, który miał przekazać ich właściwości życiodajne ludziom i zwierzętom, pobudzając moce witalne. W Polsce już od średniowiecza wierzba była podstawowym składnikiem palmy wielkanocnej stąd Niedziela Palmowa nazywana była Kwietną, ale też Wierzbną. W naszej nowej propozycji wydobywamy organiczność palmy, akcentujemy jej pierwotne funkcje i symbolikę.

Ukazujemy więc zadziwiającą nas dziś prostotę najstarszych palm, daleką od pstrokatości i dekoracyjności, których przydano im w późniejszym czasie. Wciąż pracujemy nad przestrzenią Od-nowy. Manifestację budzącego się na wiosnę życia zamierzamy pokazać przez przenikające się „cztery strony wiosennego świata”: pisanki; wierzby-palmy; postaci „negocjatorów” z pogranicza światów (zapowiada je już teraz fotografia Siudych Bab) i krakowskie odpusty (Emaus i Rękawka). Wstępną koncepcję zobaczyć można dzięki prezentowanej na wystawie makiecie. Wkrótce pojawią się też materiały informacyjne, które pozwolą zwiedzającym wniknąć w kolejne warstwy przekazu.

Odważyliśmy się pokazać proces Od-nowy, wystawę jeszcze nieukończoną, przestrzeń twórczego działania, aby odsłonić nasz sposób myślenia i poszukiwań, nie przesądzając, czy w zrozumieniu wiosny ważniejsze są trudy wielkiego sprzątania czy świętowanie nowego porządku. Niebawem pojawią się nowe obiekty, nowe pomysły aranżacyjne zakryją dwie niedokończone ściany – dzisiejsze świadectwa przemiany. Nieustannie szukamy znaczeń i zapraszamy do tego wszystkich, którzy w tę przestrzeń wejdą.
Facebook
  • Program regionalny
  • województwo maloposkie
  • Unia Europejska
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013